เหตุฟ้องหย่า

      มาตรา1516 เหตุฟ้องหย่ามีดังต่อไปนี้
        (1) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส เป็นชู้หรือมีชู้ ร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ หรือกระทำกับผู้อื่นหรือยอมรับการกระทำของผู้อื่นเพื่อสนองความใคร่ของตนหรือผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้
        (2) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งประพฤติชั่ว ไม่ว่าความประพฤติชั่วนั้นจะเป็นความผิดอาญาหรือไม่ ถ้าเป็นเหตุให้อีกฝ่ายหนึ่ง
                (ก) ได้รับความอับอายขายหน้าอย่างร้ายแรง
                (ข) ได้รับความดูถูกเกลียดชังเพราะเหตุที่คงเป็นคู่สมรสของฝ่ายที่ประพฤติชั่วอยู่ต่อไป หรือ
                (ค) ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินควร ในเมื่อเอาสภาพ ฐานะและความเป็นอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสมาคำนึงประกอบ อีกฝ่ายหนึ่งนั้นฟ้องหย่าได้
        (3) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งทำร้าย หรือทรมานร่างกายหรือจิตใจ หรือหมิ่นประมาทหรือเหยียดหยามอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุพการีของอีกฝ่ายหนึ่ง ทั้งนี้ ถ้าเป็นการร้ายแรง อีกฝ่ายหนึ่งนั้นฟ้องหย่าได้
        (4) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจงใจละทิ้งร้างอีกฝ่ายหนึ่งไปเกินหนึ่งปี อีกฝ่ายหนึ่งนั้นฟ้องหย่าได้
                (4/1) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก และได้ถูกจำคุกเกินหนึ่งปีในความผิดที่อีกฝ่ายหนึ่งมิได้มีส่วนก่อให้เกิดการกระทำความผิดหรือยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิดนั้นด้วย และการเป็นคู่สมรสกันต่อไปจะเป็นเหตุให้อีกฝ่ายหนึ่งได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินควร อีกฝ่ายหนึ่งนั้นฟ้องหย่าได้
                (4/2) คู่สมรสสมัครใจแยกกันอยู่เพราะเหตุที่ไม่อาจอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสได้โดยปกติสุขตลอดมาเกินสามปี หรือแยกกันอยู่ตามคำสั่งของศาลเป็นเวลาเกินสามปี ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้
        (5) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญ หรือไปจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่เป็นเวลาเกินสามปีโดยไม่มีใครทราบแน่ว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้
        (6) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายหนึ่งตามสมควร หรือทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการที่เป็นคู่สมรสอย่างร้ายแรง ทั้งนี้ ถ้าการกระทำนั้นถึงขนาดที่อีกฝ่ายหนึ่งเดือดร้อนเกินควรในเมื่อเอาสภาพ ฐานะและความเป็นอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสมาคำนึงประกอบ อีกฝ่ายหนึ่งนั้นฟ้องหย่าได้
        (7) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งวิกลจริตตลอดมาเกินสามปี และความวิกลจริตนั้นมีลักษณะยากจะหายได้ กับทั้งความวิกลจริตถึงขนาดที่จะทนอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสต่อไปไม่ได้ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้
        (8) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งผิดทัณฑ์บนที่ทำให้ไว้เป็นหนังสือในเรื่องความประพฤติ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้
        (9) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นโรคติดต่ออย่างร้ายแรงอันอาจเป็นภัยแก่อีกฝ่ายหนึ่งและโรคมีลักษณะเรื้อรังไม่มีทางที่จะหายได้ อีกฝ่ายหนึ่งนั้นฟ้องหย่าได้
        (10) คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสภาพแห่งกายทำให้ไม่อาจร่วมประเวณี หรือไม่อาจกระทำการหรือยอมรับการกระทำเพื่อสนองความใคร่ของอีกฝ่ายได้ตลอดกาล อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้

อธิบายความหมายและหลักกฎหมายเรื่อง เหตุฟ้องหย่า ดังนี้

1.เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากการมีชู้

1) การอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี คือ การแสดงออกให้บุคคลทั่วไปเห็นหรือรับรู้ว่า ตนมีความสัมพันธ์กับหญิงอื่นหรือชายอื่นในฐานะคู่ชีวิต
      การอุปการะเลี้ยงดู ส่งเสียเงินทอง ให้ที่อยู่อาศัย ซื้อรถให้ใช้ หรือรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันให้เหมือนเป็นคู่เขย่าขวัญ
      การยกย่อง พาออกงานสังคม, แนะนำกับเพื่อนฝูงหรือญาติพี่น้องว่าเป็นแฟน/ภรรยา/สามี, หรือการใช้ชีวิตอยู่กินด้วยกันอย่างเปิดเผย
ตัวอย่าง: สามีเช่าคอนโดให้หญิงอื่นอยู่และไปหาเป็นประจำทุกสัปดาห์ โดยเพื่อนบ้านในคอนโดเข้าใจว่าทั้งคู่เป็นสามีภรรยากัน แบบนี้ภรรยาหลวงฟ้องหย่าได้ครับ

2) เป็นชู้หรือมีชู้ กรณีนี้เน้นไปที่ การร่วมประเวณี กับบุคคลอื่นที่ไม่ใช่คู่สมรสของตน
      ชู้ เดิมใช้เรียกชายที่มาทำชู้กับภรรยาผู้อื่น แต่ปัจจุบันกฎหมายคุ้มครองทั้งสองฝ่าย หากฝ่ายใดไปมีสัมพันธ์ทางกายกับคนอื่นถือเป็นเหตุฟ้องหย่าได้ทันที แม้จะทำเพียงครั้งเดียวและไม่ได้ยกย่องออกหน้าออกตาก็ตาม
ตัวอย่าง: ภรรยาแอบไปมีความสัมพันธ์ทางเพศกับเพื่อนร่วมงานในโรงแรม แม้จะแอบทำปกปิดไม่ให้ใครรู้ แต่ถ้าสามีจับได้และมีหลักฐาน (เช่น ภาพถ่ายหรือแชทที่ยืนยันการร่วมหลับนอน) สามีฟ้องหย่าได้ครับ

3) ร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ กรณีนี้มักใช้กับการไปเที่ยวเตร่ หรือมีความสัมพันธ์ทางเพศกับผู้อื่นบ่อยครั้ง แม้จะไม่ใช่คนเดิมซ้ำๆ และไม่ได้มีความผูกพันฉันชู้สาว
      คำว่า “เป็นอาจิณ” หมายถึง ทำเป็นปกติวิสัย ทำบ่อยๆ หรือทำเป็นประจำ
ตัวอย่าง: สามีชอบไปเที่ยวซื้อบริการทางเพศเป็นประจำทุกเดือน ภรรยาสามารถใช้เหตุนี้ฟ้องหย่าได้ เพราะถือว่าเป็นการประพฤติตนไม่เหมาะสมและเสี่ยงต่อสุขอนามัยในการครองคู่

2.เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากการประพฤติชั่ว

1) ได้รับความอับอายขายหน้าอย่างร้ายแรง
      การกระทำนั้นต้องทำให้คู่สมรสรู้สึกเสียหน้า หรือเสื่อมเสียเกียรติยศต่อหน้าสาธารณชนหรือสังคมที่ตนอยู่
ตัวอย่าง: ภรรยาเป็นเจ้ามือหวยเถื่อนรายใหญ่จนถูกตำรวจบุกจับเป็นข่าวครึกโครมในท้องที่ ทำให้สามีซึ่งเป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ต้องอับอายต่อเพื่อนร่วมงานและผู้ใต้บังคับบัญชาอย่างมาก

2) ได้รับความดูหมิ่นเหยียดหยาม
      การที่คนรอบข้างมองคู่สมรสอีกฝ่ายด้วยสายตาที่แย่ลง หรือถูกตำหนิเพียงเพราะยัง “ทน” ใช้ชีวิตคู่กับคนแบบนี้อยู่
ตัวอย่าง: สามีติดยาเสพติดและมักจะออกไปมั่วสุมกับกลุ่มวัยรุ่นในชุมชน จนชาวบ้านพากันพูดจาดูถูกภรรยาว่า “ทำไมถึงยังทนอยู่กับคนขี้ยา” หรือมองว่าภรรยาให้การสนับสนุนการกระทำผิดนั้นด้วย

3) ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินควร  
      กรณีนี้เน้นไปที่ผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ความมั่นคงในครอบครัว หรือทรัพย์สิน
ตัวอย่าง: ภรรยาติดการพนันอย่างหนัก แอบเอาโฉนดที่ดินของครอบครัวไปจำนองจนถูกฟ้องยัดเยียด ทำให้สามีและลูกๆ ไม่มีที่อยู่อาศัย และต้องคอยตามชดใช้หนี้สินที่ตนไม่ได้ก่อจนใช้ชีวิตปกติไม่ได้

3. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากการใช้ความรุนแรงและการให้เกียรติกัน

1) ทำร้ายหรือทรมานร่างกายหรือจิตใจ 
      ไม่จำเป็นต้องถึงขั้นบาดเจ็บสาหัส แต่ต้องเป็นการกระทำที่สะท้อนถึงความโหดร้ายหรือทำให้เกิดความทุกข์ทรมาน
        • ทางร่างกาย การตบตี เตะ ต่อย หรือการกักขังหน่วงเหนี่ยว
          ตัวอย่าง: สามีชอบทำร้ายร่างกายภรรยาทุกครั้งที่ดื่มเหล้าจนมีรอยเขียวช้ำตามตัวบ่อยครั้ง แม้แผลจะไม่ถึงขั้นเข้าโรงพยาบาลนานๆ แต่ถือเป็นการทำร้ายร่างกายที่ร้ายแรงต่อความสัมพันธ์
        • ทางจิตใจ การข่มขู่ว่าจะฆ่า การกดดันอย่างหนัก หรือการกระทำที่สร้างความหวาดกลัวเป็นประจำ
          ตัวอย่าง: ภรรยาชอบเอาอาวุธปืนมาเช็ดโชว์ขณะทะเลาะกัน หรือขู่ว่าจะทำร้ายลูกเพื่อบีบบังคับสามี จนสามีเกิดอาการผวาและเครียดจัด

2) หมิ่นประมาทหรือเหยียดหยาม (ต่อคู่สมรส) คือ การด่าทอด้วยถ้อยคำหยาบคาย หรือเปรียบเปรยให้เสียศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างรุนแรง
ตัวอย่าง: สามีด่าภรรยาต่อหน้าเพื่อนร่วมงานด้วยถ้อยคำที่รุนแรงเกี่ยวกับประวัติครอบครัว หรือเหยียดหยามว่าภรรยาโง่เขลาและไร้ค่าต่อหน้าคนในชุมชนเป็นประจำ จนภรรยาไม่สามารถอยู่ในสังคมนั้นได้

3) หมิ่นประมาทหรือเหยียดหยาม (ต่อบุพการี) กฎหมายคุ้มครองไปถึง พ่อแม่ (บุพการี) ของอีกฝ่ายด้วย เพราะคนไทยถือเรื่องความกตัญญูและการให้เกียรติผู้ใหญ่
ตัวอย่าง: ภรรยาชอบด่าพ่อแม่ของสามีด้วยถ้อยคำหยาบคาย (เช่น ด่าถึงบุพการีด้วยคำสรรพนามที่ไม่สุภาพ หรือแช่งให้ตาย) ทุกครั้งที่ทะเลาะกับสามี ทำให้สามีรู้สึกว่าถูกย่ำยีเกียรติยศของครอบครัวอย่างรุนแรง

4. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากระยะเวลาและการแยกจากกัน

1) มาตรา 1516(4) จงใจละทิ้งร้างไปเกิน 1 ปี
คำอธิบาย: เป็นกรณีที่ฝ่ายหนึ่ง “เจตนา” หนีออกไปจากชีวิตสมรส โดยมีจุดประสงค์เพื่อตัดขาดความสัมพันธ์ ไม่ยอมอยู่กินฉันสามีภริยา และขาดการติดต่อหรือเลี้ยงดู
เงื่อนไข: ต้องเป็นการทิ้งไปโดย “ไม่มีเหตุอันสมควร” และต้องติดต่อกันนานเกิน 1 ปีเต็ม
ตัวอย่าง: สามีทะเลาะกับภรรยาแล้วเก็บข้าวของออกจากบ้านไป โดยบอกว่าจะไม่กลับมาอีกและไม่ส่งเสียเลี้ยงดูเลย ภรรยาพยายามติดต่อก็ไม่ได้ เมื่อเวลาผ่านไปครบ 1 ปี ภรรยาสามารถฟ้องหย่าได้ครับ

2) มาตรา 1516(4/1) สมัครใจแยกกันอยู่เกิน 3 ปี หรือแยกกันอยู่ตามคำสั่งศาล
ข้อนี้แบ่งเป็น 2 กรณีหลัก ดังนี้

ก. สมัครใจแยกกันอยู่ (เกิน 3 ปี)
คำอธิบาย: ทั้งคู่ต่างสมัครใจแยกกันอยู่เอง หรือฝ่ายหนึ่งแยกไปโดยอีกฝ่ายไม่ได้คัดค้าน (อยู่ด้วยกันไม่ได้แต่ไม่อยากทะเลาะ)
เงื่อนไข: ต้องแยกกันอยู่ติดต่อกันเกิน 3 ปี
ตัวอย่าง: สามีภรรยาตกลงกันว่า “เรานิสัยเข้ากันไม่ได้ แยกกันอยู่เถอะ” สามีจึงย้ายไปอยู่คอนโด ส่วนภรรยาอยู่บ้านเดิม ผ่านไป 3 ปีเศษฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอยากจะแต่งงานใหม่แต่อีกฝ่ายไม่ยอมจดทะเบียนหย่าให้ ฝ่ายที่อยากหย่าสามารถใช้เหตุนี้ฟ้องได้เลย

ข. แยกกันอยู่ตามคำสั่งศาล (เกิน 3 ปี):
คำอธิบาย: ศาลสั่งให้แยกกันอยู่เพื่อความปลอดภัยหรือเหตุอื่น
เงื่อนไข: ต้องแยกกันตามคำสั่งศาลเกิน 3 ปี
ตัวอย่าง: ภรรยาถูกสามีทำร้ายร่างกายจนศาลสั่งให้แยกกันอยู่เพื่อคุ้มครองความปลอดภัย หากสถานการณ์นี้ดำเนินไปเกิน 3 ปี ภรรยาก็ฟ้องหย่าได้โดยอ้างเหตุนี้นอกเหนือจากการทำร้ายร่างกายครับ

3) มาตรา 1516(4/2) ฝ่ายหนึ่งถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญ หรือไปจากภูมิลำเนาเกิน 3 ปี
คำอธิบาย: เป็นกรณีที่อีกฝ่ายหายตัวไปจนไม่รู้ชะตากรรม
เงื่อนไข:
1. ศาลมีคำสั่งให้เป็นคนสาบสูญแล้ว หรือ
2. หายไปจากบ้าน/ภูมิลำเนาติดต่อกันเกิน 3 ปี โดยไม่มีใครรู้แน่ว่ายังมีชีวิตอยู่หรือไม่
ตัวอย่าง: สามีเดินทางไปทำงานต่างประเทศแล้วขาดการติดต่อหายสาบสูญไปเลย ญาติพี่น้องเพื่อนฝูงไม่มีใครทราบข่าวคราว เมื่อครบ 3 ปี ภรรยาสามารถนำเหตุนี้มาฟ้องหย่าได้ครับ (ซึ่งง่ายกว่าการรอศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญในบางกรณีที่ต้องใช้เวลานานถึง 5 ปี)

 5. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากการผิดหน้าที่ในชีวิตคู่

1) อุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ตามควร คือ การไม่ทำตามหน้าที่ว่าสามีภริยาต้องช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามความสามารถและฐานะของตน
เงื่อนไข: ต้องเป็นกรณีที่ “สามารถทำได้แต่ไม่ทำ” หรือ “ทำตัวเหลวไหลจนเลี้ยงดูไม่ได้” และทำให้อีกฝ่ายเดือดร้อนเกินควร
ตัวอย่าง: สามีมีรายได้สูงแต่กลับนำเงินไปใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่ายหรือเล่นการพนันจนหมด ไม่ยอมให้เงินค่ากินอยู่หรือค่าเทอมลูกเลยปล่อยให้ภรรยาแบกรับภาระหนี้สินเพียงลำพัง จนภรรยาเดือดร้อนอย่างหนักในการดำเนินชีวิต

2) ทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีหรือภริยาอย่างร้ายแรง คือ การกระทำที่เป็นการทำลายรากฐานของชีวิตคู่ หรือทำในสิ่งที่ตรงข้ามกับความสงบสุขของครอบครัวอย่างรุนแรง
เงื่อนไข: การกระทำนั้นต้อง “ร้ายแรง” และทำให้ “เดือดร้อนเกินควร”
ตัวอย่าง: * ภรรยาแอบนำโฉนดที่ดินซึ่งเป็นสินสมรสไปปลอมลายเซ็นสามีเพื่อขายหรือจำนอง โดยที่สามีไม่รู้เรื่องและทำให้ครอบครัวต้องถูกไล่ที่
  • ฝ่ายหนึ่งพยายามแจ้งความเท็จเพื่อให้อีกฝ่ายต้องติดคุก หรือพยายามฆ่าตัวตายบ่อยครั้งเพื่อข่มขู่บีบบังคับจิตใจอีกฝ่ายอย่างรุนแรง
  • การด่าทอสาปแช่งกันด้วยคำหยาบคายรุนแรงเป็นประจำจนลูกและคนรอบข้างหวาดกลัว

6. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากสุขภาพจิต

ศาลจะสั่งให้หย่าตามข้อนี้ได้ ต้องพิสูจน์ให้ได้ครบทุกข้อ ดังนี้:
      1) วิกลจริตตลอดมา “เกิน 3 ปี” ต้องมีการเจ็บป่วยทางจิตอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ป่วยๆ หายๆ หรือเป็นเพียงอาการเครียดชั่วคราว
      ตัวอย่าง: ภรรยามีอาการทางประสาทขั้นรุนแรง จำใครไม่ได้ ไม่สามารถดูแลตัวเองได้ และอาการนี้เป็นติดต่อกันมานานกว่า 3 ปี โดยมีประวัติการรักษาจากโรงพยาบาลยืนยันชัดเจน

      2) มีลักษณะ “ยากที่จะหายได้” ต้องเป็นอาการป่วยที่แพทย์ให้ความเห็นว่า โอกาสที่จะกลับมาหายเป็นปกตินั้นริบหรี่ หรือต้องรักษาไปตลอดชีวิต
      ตัวอย่าง: สามีป่วยเป็นโรคจิตเภท (Schizophrenia) ขั้นรุนแรง แพทย์ผู้เชี่ยวชาญให้การต่อศาลว่ารักษามาหลายวิธีแล้วแต่อาการไม่ดีขึ้น และมีแนวโน้มจะแย่ลงเรื่อยๆ ตามสภาพสมอง

      3) ถึงขนาดที่ “ทนอยู่ร่วมกันไม่ได้ ข้อนี้สำคัญมากครับ คือความบ้านั้นต้องกระทบต่อการใช้ชีวิตคู่ เช่น มีพฤติกรรมก้าวร้าว ทำร้ายผู้อื่น หรือสูญเสียความเป็นมนุษย์ไปจนไม่อาจสื่อสารกันได้
      ตัวอย่าง: ฝ่ายที่ป่วยมีอาการคลุ้มคลั่งบ่อยครั้ง ชอบทำลายข้าวของ หรือถ่ายอุจจาระปัสสาวะไม่เป็นที่ตลอดเวลา จนทำให้อีกฝ่ายเกิดความเครียดสะสมและไม่สามารถดำเนินชีวิตตามปกติหรือประกอบอาชีพได้

7. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากการผิดสัญญา

1) มีการทำ “ทัณฑ์บน” เป็นหนังสือ ต้องมีการเขียนข้อตกลงลงในกระดาษ (เป็นลายลักษณ์อักษร) และมีการลงลายมือชื่อฝ่ายที่ทำผิดไว้ชัดเจน หากพูดปากเปล่าหรือสัญญาใจกันไว้ จะนำมาฟ้องตามข้อนี้ไม่ได้ครับ

2) เป็นเรื่องเกี่ยวกับ “ความประพฤติ” เนื้อหาในสัญญานั้นต้องระบุถึงการกระทำที่ส่งผลกระทบต่อความสงบสุขของชีวิตคู่ เช่น การดื่มสุรา, การเล่นการพนัน, การกลับบ้านดึก หรือพฤติกรรมเจ้าชู้

3) มีการ “ทำผิดทัณฑ์บน” นั้นจริง ฝ่ายที่ทำสัญญาไว้ได้กลับไปทำพฤติกรรมเดิมที่เคยห้ามไว้ในหนังสือ
ตัวอย่าง: นาย ก. ชอบดื่มเหล้าเมามายและทำลายข้าวของในบ้านเป็นประจำ จนภรรยาจะขอเลิก นาย ก. จึงขอโอกาสและยอมเขียนหนังสือลงลายมือชื่อไว้ว่า “ข้าพเจ้านาย ก. สัญญาว่าจะไม่ดื่มสุราและทำลายข้าวของอีก หากข้าพเจ้าดื่มสุราอีกแม้เพียงครั้งเดียว ยอมให้ภรรยาฟ้องหย่าได้ทันที”
ตัวอย่าง: ต่อมาอีก 3 เดือน นาย ก. กลับบ้านมาในสภาพเมาแอ๋และทำลายข้าวของอีกครั้ง ภรรยาสามารถนำ “หนังสือทัณฑ์บน” ฉบับนั้น ไปเป็นหลักฐานยื่นฟ้องหย่าต่อศาลได้ทันทีตามมาตรา 1516 (7) ครับ

8. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากโรคติดต่อร้ายแรง

1) เป็นโรคติดต่ออย่างร้ายแรง ต้องเป็นโรคที่สามารถส่งต่อหรือแพร่เชื้อไปยังอีกฝ่ายได้จากการใช้ชีวิตร่วมกัน (ไม่ว่าจะทางการหายใจ การสัมผัส หรือการร่วมประเวณี) และโรคนั้นต้องส่งผลกระทบต่อร่างกายอย่างรุนแรง
ตัวอย่าง: กามโรคขั้นรุนแรง, วัณโรคในระยะแพร่เชื้อที่อันตราย, หรือโรคที่ติดต่อทางเลือดและสารคัดหลั่งที่มีผลต่อชีวิต

2) อาจเป็นอันตรายแก่อีกฝ่ายหนึ่ง ความเสี่ยงนั้นต้องมีอยู่จริง หากอยู่ร่วมกันต่อไปอีกฝ่ายย่อมมีโอกาสติดเชื้อและเป็นอันตรายต่อสุขภาพหรือชีวิต

3) มีลักษณะ “เรื้อรัง” และ “ไม่มีทางที่จะหายได้” ข้อนี้สำคัญที่สุด คือต้องไม่ใช่โรคที่กินยาไม่กี่วันก็หาย แต่ต้องเป็นโรคที่ทางการแพทย์ยืนยันว่ารักษาให้ขาดไม่ได้ในปัจจุบัน
ตัวอย่าง: ฝ่ายชายตรวจพบว่าตนเองติดเชื้อโรคร้ายแรงที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์และปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนหรือยาที่รักษาให้หายขาดได้ (ต้องทานยาประคับประคองไปตลอดชีวิต) และโรคนั้นเป็นอันตรายต่อคู่สมรส ภรรยาสามารถใช้เหตุนี้ฟ้องหย่าได้

9. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากความบกพร่องของร่างกาย

1) มีความพิการทางร่างกาย ความพิการในที่นี้ต้องเกิดขึ้น “ภายหลังการสมรส” (เพราะถ้าพิการมาก่อนแล้วยังไปจดทะเบียนด้วย ศาลจะถือว่าคุณยอมรับสภาพนั้นแล้ว) และความพิการนั้นต้องส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสภาพร่างกาย

2) ไม่อาจอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยาได้ ข้อนี้ไม่ได้หมายถึงแค่เรื่องบนเตียง (ซึ่งจะไปเข้าข้อ 10) แต่หมายถึง “การใช้ชีวิตคู่ในภาพรวม” เช่น ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้เลย หรือสภาพร่างกายเปลี่ยนไปจนอีกฝ่ายไม่สามารถทนอยู่ร่วมบ้านหรือดูแลได้ตามวิสัยปกติ
ตัวอย่าง: สามีประสบอุบัติเหตุรุนแรงจนกลายเป็นเจ้าชายนิทรา หรือเป็นอัมพาตทั้งตัว นอนติดเตียง ไม่รับรู้เรื่องราวใดๆ และต้องมีคนดูแลประคับประคองตลอด 24 ชั่วโมง จนภรรยาไม่สามารถทำมาหากินหรือใช้ชีวิตส่วนตัวได้เลย และสภาพนี้เป็นไปอย่างถาวร

10. เหตุฟ้องหย่าที่เกิดจากไม่อาจร่วมประเวณีได้ตลอดกาล

1) เป็นที่ “สภาพแห่งกาย” (Physical Condition) ต้องเกิดจากความผิดปกติทางร่างกายจริงๆ ไม่ใช่ปัจจัยทางจิตใจ (Psychological) เช่น ความกลัว ความเกลียดชัง หรือการมีทิฐิต่อกันจนไม่ยอมมีสัมพันธ์ด้วย
ตัวอย่าง: เกิดจากอุบัติเหตุทำให้เส้นประสาทส่วนล่างเสียหายถาวร, การสูญเสียอวัยวะสำคัญ, หรือโรคทางกายที่ทำให้กลไกการร่วมประเวณีไม่ทำงาน

2) ไม่อาจร่วมประเวณีได้ (Inability to Consummate) หมายถึงการไม่สามารถประกอบกิจกรรมทางเพศตามธรรมชาติของสามีภริยาได้เลย
ข้อสังเกต: หากแค่ “ทำได้ยาก” “ต้องใช้ยาช่วย” หรือ “นานๆ ครั้ง” แบบนี้ยังไม่เข้าข่าย “ไม่อาจร่วมประเวณีได้” ตามความหมายของกฎหมายครับ

3) ต้องเป็น “ตลอดกาล” (Permanently) ต้องเป็นสภาวะถาวรที่แพทย์ยืนยันว่ารักษาไม่หาย หรือไม่มีทางกลับมาเป็นปกติได้อีกในอนาคต
ตัวอย่าง: หากเป็นเพียงอาการเสื่อมสมรรถภาพทางเพศชั่วคราวจากความเครียด หรือการเจ็บป่วยที่รักษาหายได้ภายในระยะเวลา 6 เดือนถึง 1 ปี แบบนี้ฟ้องไม่ได้ครับ