เหตุฟ้องหย่าตามกฎหมายไทย มีอะไรบ้าง?

      เหตุฟ้องหย่าตามกฎหมายอยู่ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 โดยสามารถสรุปให้เข้าใจง่ายได้ดังนี้

1. คู่สมรสมีชู้ หรือยกย่องผู้อื่นในลักษณะคู่สมรส

      กรณีหนึ่งที่พบได้บ่อยคือ คู่สมรสฝ่ายหนึ่งไปมีความสัมพันธ์กับบุคคลอื่นในลักษณะชู้ หรืออุปการะเลี้ยงดู ยกย่องผู้อื่นเสมือนเป็นคู่สมรส เช่น พาออกงาน เปิดเผยต่อสังคมว่าเป็นคนรัก อยู่กินกันฉันคู่รัก หรือดูแลค่าใช้จ่ายให้เป็นประจำ

      หลังการแก้ไขกฎหมายเพื่อรองรับสมรสเท่าเทียม กฎหมายใช้คำว่า “คู่สมรส” เพื่อให้สิทธิครอบคลุมคู่สมรสทุกเพศ โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม 2568 เป็นต้นไป

ตัวอย่าง

คู่สมรสฝ่ายหนึ่งมีความสัมพันธ์กับบุคคลอื่นอย่างเปิดเผย พาไปพบญาติ เพื่อนร่วมงาน และโพสต์ภาพในลักษณะคู่รักเป็นประจำ อีกฝ่ายสามารถนำพยานหลักฐาน เช่น ภาพถ่าย ข้อความ แชต พยานบุคคล หรือหลักฐานการใช้ชีวิตร่วมกัน ไปใช้ประกอบการฟ้องหย่าได้

2. ประพฤติชั่วจนอีกฝ่ายได้รับความอับอายหรือเสียหายร้ายแรง

      หากคู่สมรสฝ่ายหนึ่งประพฤติไม่เหมาะสมอย่างร้ายแรงจนทำให้อีกฝ่ายได้รับความอับอาย ถูกดูถูกเกลียดชัง หรือได้รับความเสียหายเกินควร อาจเป็นเหตุฟ้องหย่าได้ เช่น เล่นการพนันอย่างหนัก ติดยาเสพติด ก่อหนี้จำนวนมาก หลอกลวงผู้อื่น หรือมีพฤติกรรมที่ทำให้ครอบครัวเสื่อมเสีย

ตัวอย่าง

สามีติดการพนันอย่างหนัก กู้เงินนอกระบบหลายแห่งจนเจ้าหนี้มาตามทวงถึงบ้าน ทำให้ภรรยาและบุตรได้รับความเดือดร้อน ถูกเพื่อนบ้านดูถูก และต้องรับภาระหนี้สินแทน กรณีนี้อาจใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้ หากมีหลักฐานเพียงพอ

3. ทำร้ายร่างกายหรือจิตใจอย่างร้ายแรง

      หากคู่สมรสฝ่ายหนึ่งทำร้ายร่างกาย ทำร้ายจิตใจ ข่มขู่ คุกคาม หรือใช้ความรุนแรงในครอบครัวอย่างร้ายแรง อีกฝ่ายสามารถใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้

หลักฐานที่ควรเก็บ เช่น ใบรับรองแพทย์ ภาพบาดแผล บันทึกประจำวัน ข้อความข่มขู่ คลิปเสียง คลิปวิดีโอ หรือพยานบุคคล

ตัวอย่าง

ภรรยาถูกสามีทำร้ายร่างกายหลายครั้ง มีใบรับรองแพทย์และบันทึกแจ้งความเป็นหลักฐาน กรณีนี้สามารถนำมาใช้ประกอบการฟ้องหย่า และอาจเกี่ยวข้องกับการขอคุ้มครองด้านความปลอดภัยเพิ่มเติมได้

4. จงใจละทิ้งร้างอีกฝ่ายหนึ่งเกิน 1 ปี

      หากคู่สมรสฝ่ายหนึ่งจงใจทิ้งอีกฝ่ายไป ไม่ติดต่อ ไม่กลับมาอยู่ร่วมกัน และไม่ดูแลรับผิดชอบเป็นเวลาเกิน 1 ปี อีกฝ่ายอาจฟ้องหย่าได้

ตัวอย่าง

สามีออกจากบ้านไปอยู่กับบุคคลอื่น ไม่ส่งเสียภรรยาและบุตร ไม่กลับมาอยู่ร่วมกันเป็นเวลากว่า 1 ปี ภรรยาสามารถใช้เหตุละทิ้งร้างเป็นเหตุฟ้องหย่าได้ โดยควรมีหลักฐาน เช่น ข้อความสนทนา พยานบุคคล เอกสารการโอนเงินที่ขาดหาย หรือหลักฐานว่าแยกกันอยู่จริง

5. ถูกจำคุกเกิน 1 ปี และทำให้อีกฝ่ายเดือดร้อนเกินควร

      กรณีคู่สมรสฝ่ายหนึ่งต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก และถูกจำคุกเกิน 1 ปี ในความผิดที่อีกฝ่ายไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง หากการเป็นคู่สมรสต่อไปทำให้อีกฝ่ายเสียหายหรือเดือดร้อนเกินควร อีกฝ่ายอาจฟ้องหย่าได้

ตัวอย่าง

คู่สมรสฝ่ายหนึ่งถูกจำคุกในคดีอาญาร้ายแรงเป็นเวลาหลายปี ทำให้อีกฝ่ายต้องรับภาระครอบครัวเพียงลำพัง และได้รับผลกระทบต่อชีวิต ความเป็นอยู่ หรือชื่อเสียง กรณีนี้อาจเป็นเหตุฟ้องหย่าได้

6. แยกกันอยู่เกิน 3 ปี หรือไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้โดยปกติสุข

      กรณีคู่สมรสแยกกันอยู่เป็นเวลานานเกิน 3 ปี และไม่สามารถกลับมาใช้ชีวิตคู่ได้โดยปกติสุข อาจใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้ แต่ต้องพิจารณารายละเอียดข้อเท็จจริง เช่น สาเหตุของการแยกกันอยู่ ความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย และพฤติการณ์ที่แสดงว่าไม่สามารถกลับมาอยู่ร่วมกันได้จริง

ตัวอย่าง

คู่สมรสแยกกันอยู่คนละบ้านเป็นเวลา 4 ปี ต่างฝ่ายต่างใช้ชีวิตแยกจากกัน ไม่มีการติดต่อดูแลกันในฐานะคู่สมรส และไม่มีแนวโน้มกลับมาใช้ชีวิตร่วมกัน กรณีนี้อาจใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้

7. ไม่อุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายตามสมควร

      คู่สมรสมีหน้าที่ช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันตามสมควร หากฝ่ายหนึ่งไม่ดูแล ไม่รับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่จำเป็น หรือปล่อยให้อีกฝ่ายเดือดร้อนโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจเป็นเหตุฟ้องหย่าได้

ตัวอย่าง

สามีมีรายได้ประจำ แต่ไม่ส่งเสียค่าใช้จ่ายในครอบครัว ปล่อยให้ภรรยาและบุตรต้องรับภาระทั้งหมด ทั้งที่ตนเองสามารถช่วยเหลือได้ กรณีนี้อาจนำมาเป็นข้อเท็จจริงประกอบการฟ้องหย่าได้